Alan adı ve hosting seçimi: .com.tr, TRABİS ve sunucu rehberi.

Bir web sitesinin adresi ve evi, çoğu firmanın en az düşündüğü ama sorun çıktığında en çok canını yakan iki kalemdir. Yanlış alan adı ve hosting seçimi; yavaş açılan sayfalara, e-postaların gitmemesine, hatta yıllardır kullandığınız adresin başkasının eline geçmesine yol açabilir.

Bu rehberde alan adı ile hosting arasındaki farkı, iyi bir alan adının nasıl seçildiğini, .com.tr alan adlarının TRABİS üzerinden nasıl alındığını, alan adınızı neden kendi adınıza kaydettirmeniz gerektiğini ve paylaşımlı hosting, VPS, bulut gibi seçenekler arasında nasıl karar vereceğinizi anlatıyoruz.

Kurumsal web sitesi projelerine başlarken müşterilerimize ilk sorduğumuz sorulardan biri “alan adınız kimin adına kayıtlı?” sorusudur. Cevabın ne kadar sık “bilmiyoruz” olduğunu görünce bu yazının gerekli olduğuna karar verdik.

Alan adı ve hosting arasındaki fark

En basit benzetmeyle alan adı sitenizin adresi, hosting ise sitenizin dosyalarının durduğu binadır. Ziyaretçi tarayıcıya firmaniz.com.tr yazdığında DNS kayıtları bu adresin hangi sunucuya yönlendiğini söyler ve site o sunucudan yüklenir.

• Alan adı (domain): Yıllık olarak kiralanır, bir kayıt kuruluşu (registrar) üzerinden alınır. Sitenin yanı sıra kurumsal e-posta adreslerinizin de temelidir.
• Hosting (barındırma): Sitenin dosyalarının, veritabanının ve çoğu zaman e-postaların çalıştığı sunucu hizmetidir. Aylık veya yıllık ödenir.
• DNS: Alan adını hosting’e, e-posta sunucusuna ve diğer hizmetlere bağlayan kayıtlar bütünüdür. Alan adını ve hosting’i farklı firmalardan almak tamamen mümkündür.

Alan adı ile hosting’in aynı firmada olması kolaylık sağlar, ama zorunlu değildir. Hatta bazı durumlarda ayrı tutmak, hosting firmasını değiştirmek istediğinizde işinizi kolaylaştırır.

İyi bir alan adı nasıl seçilir?

Alan adı yıllarca kartvizitinizde, araçlarınızda, faturalarınızda ve e-posta imzanızda yer alacak. Bu yüzden şu ilkeleri göz önünde bulundurun:

• Kısa ve söylenebilir olsun: Telefonda harf harf kodlamak zorunda kalmadığınız bir ad seçin.
• Türkçe karakter kullanmayın: ç, ğ, ı, ö, ş, ü içeren alan adları teknik olarak mümkün olsa da e-posta ve paylaşımda sorun çıkarır. “ı” ve “i” karışıklığına özellikle dikkat edin.
• Tire ve rakamdan kaçının: Sözlü aktarımda kaybolur, akılda kalmaz.
• Marka adınızı esas alın: Anahtar kelime doldurulmuş alan adları (ör. en-ucuz-mobilya-istanbul) artık SEO avantajı sağlamaz, güven de vermez.
• Yakın varyasyonları da düşünün: Hem .com.tr hem .com uzantısını almak, markanızı taklitlere ve yanlış yazımlara karşı korur.

.com mu .com.tr mi? TRABİS ile .tr alan adı alma süreci

“.tr” uzantılı alan adlarının yönetimi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesindeki TRABİS (.tr Ağ Bilgi Sistemi) ile yürütülür. 14 Eylül 2022’de faaliyete geçen TRABİS ile birlikte en önemli değişiklik şu oldu: .com.tr, .net.tr ve .org.tr gibi uzantılar artık belge gerekmeden, “ilk gelen alır” esasıyla tahsis ediliyor. Eskiden marka tescil belgesi ya da ticaret sicili istenen .com.tr, bugün .com kadar kolay alınabiliyor.

Başvurular doğrudan TRABİS’e değil, BTK tarafından yetkilendirilmiş kayıt kuruluşları üzerinden yapılır. Güncel kayıt kuruluşu listesi trabis.gov.tr adresinde yayımlanır. .av.tr, .edu.tr, .gov.tr, .bel.tr gibi belirli kurum ve meslek gruplarına ayrılmış uzantılar için ise hâlâ belge istenir. Kamuya yansıyan verilere göre 2025 sonu itibarıyla aktif .tr alan adı sayısı 1,3 milyon civarına ulaştı.

Arama motorları açısından .com.tr, Türkiye’yi hedeflediğinizi doğal olarak gösterir. .com kullanıyorsanız bu sinyali dil, içerik ve Search Console ayarlarıyla verirsiniz. Kısacası iki seçenek de SEO için sorun değildir; asıl soru markanızın hangi pazara konuştuğudur.

Alan adı mülkiyeti ve yenileme: en sık yapılan hata

Alan adının hukuki sahibi, kayıt sırasında “kayıt sahibi” olarak yazılan kişi veya şirkettir. Ajansın ya da çalışan bir personelin bireysel hesabıyla alınan alan adları, ilişki bozulduğunda veya o kişi işten ayrıldığında ciddi sorun yaratır.

• Kayıt sahibi şirketiniz olsun: Ajansınız işlemleri yürütse bile alan adı sizin unvanınıza kayıtlı olmalı.
• Panel erişimi sizde de bulunsun: Kayıt kuruluşundaki hesabın şifresi ve iletişim e-postası şirketin kalıcı bir adresine bağlı olmalı.
• Otomatik yenilemeyi açın ve süreyi uzatın: Alan adını birkaç yıllığına yenilemek, unutma riskini azaltır.
• Hatırlatma e-postalarını kaçırmayın: Mevzuata göre kayıt kuruluşu, süre bitmeden önce alan adı sahibini uyarmakla yükümlüdür; ama bu uyarı artık kullanılmayan bir e-posta adresine gidiyorsa işe yaramaz.

Hosting türleri: paylaşımlı, VPS, bulut ve yönetilen sunucu

Hosting fiyatları birkaç yüz liradan binlerce liraya kadar uzanır; fark genellikle ayrılan kaynakta, performansta ve sorumluluğun kimde olduğunda yatar.

Tanıtım amaçlı bir kurumsal site için kaliteli bir paylaşımlı veya yönetilen hosting çoğu zaman yeterlidir. Kullanıcı girişi, ödeme ya da yoğun veritabanı işlemi olan sistemlerde ise VPS veya bulut sunucu gerekir. Örneğin KATSİS gibi bir site yönetim yazılımında yük, sakinlerin aidat ödediği ay başı günlerinde belirgin şekilde artar; böyle sistemlerde kaynağı ihtiyaca göre büyütebilen bir altyapı belirleyici olur.

Hosting seçerken bakmanız gereken 8 kriter

“Sınırsız disk, sınırsız trafik” gibi pazarlama ifadeleri yerine şu somut kriterlere bakın:

• 1. Performans: SSD/NVMe disk, yeterli işlemci ve bellek, güncel PHP veya Node.js sürümleri. Sunucu yanıt süresi sitenizin hızını doğrudan belirler (bkz. site hızı ve Core Web Vitals).
• 2. Sunucu konumu: Ziyaretçileriniz Türkiye’deyse Türkiye’ye yakın bir veri merkezi ya da CDN gecikmeyi azaltır.
• 3. Kişisel veriler: Sunucu yurt dışındaysa bu, KVKK açısından kişisel verilerin yurt dışına aktarılması anlamına gelebilir; aydınlatma metninizde ve sözleşmelerinizde bu durumu ele alın.
• 4. Otomatik yedekleme: Günlük yedek alınıyor mu, kaç gün saklanıyor, geri yükleme ücretli mi?
• 5. Ücretsiz SSL: Let’s Encrypt gibi otomatik yenilenen sertifika desteği bugün temel bir beklentidir.
• 6. Çalışma süresi taahhüdü: Yüzde 99,9 gibi bir erişilebilirlik taahhüdü ve kesinti halinde ne olacağı sözleşmede yazmalı.
• 7. Destek: Türkçe, 7/24 ve gerçekten teknik bilgiye sahip bir destek ekibi; sorun gece çıktığında fark yaratır.
• 8. Taşınabilirlik: Dosyalarınızı ve veritabanınızı istediğiniz zaman tam olarak indirebilmeli, başka sağlayıcıya geçebilmelisiniz.

Güvenlik tarafında sunucunun güncel tutulması, güvenlik duvarı ve kötü amaçlı yazılım taraması da önemlidir. Bu konuları web sitesi güvenliği ve SSL yazımızda ayrıntılı anlattık.

Hosting değiştirmek veya siteyi taşımak: kesintisiz geçiş

Mevcut hosting’iniz yavaşsa, destek alamıyorsanız ya da siteniz büyüdüyse taşınmak gerekebilir. Doğru planlanan bir taşıma, ziyaretçilerin fark etmeyeceği kadar sorunsuz geçer:

• 1. Adım — Mevcut sitenin dosyalarının ve veritabanının tam yedeğini alın; e-posta hesaplarınızı da listeleyin.
• 2. Adım — Yeni sunucuda siteyi kurun ve DNS’i değiştirmeden önce geçici bir adres üzerinden test edin.
• 3. Adım — Taşımadan bir gün önce DNS kayıtlarının TTL süresini kısaltın; böylece değişiklik daha hızlı yayılır.
• 4. Adım — DNS’i yeni sunucuya yönlendirin, SSL sertifikasının oluştuğunu ve formların, e-postaların çalıştığını kontrol edin.
• 5. Adım — Eski hosting’i birkaç gün daha açık tutun; tüm trafiğin yeni sunucuya geçtiğinden emin olmadan kapatmayın.

Adres yapısını da değiştiriyorsanız eski URL’lerden yenilerine kalıcı (301) yönlendirme yapmayı unutmayın. Aksi halde yıllardır kazanılmış arama sıralamaları kısa sürede kaybolabilir.

Kurumsal e-posta ve DNS ayarlarını unutmayın

Alan adınızla birlikte gelen en değerli hizmetlerden biri ad@firmaniz.com.tr biçimindeki kurumsal e-postadır. E-postayı hosting paketinin içinden mi, yoksa ayrı bir kurumsal e-posta hizmetinden mi alacağınıza kullanıcı sayınıza ve depolama ihtiyacınıza göre karar verin.

Hangi yolu seçerseniz seçin, e-postalarınızın spam klasörüne düşmemesi için DNS’te SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarının doğru tanımlanması gerekir. Büyük e-posta sağlayıcıları, toplu gönderim yapan alan adlarından bu kimlik doğrulama kayıtlarını artık zorunlu olarak istiyor. Bu kayıtlar eksikse en önemli teklif e-postanız bile müşterinin gelen kutusuna ulaşmayabilir.

Alan adı sizin dijital tapunuzdur; tapuyu başkasının adına bırakmazsınız.

Sık sorulan sorular

Son söz

Doğru alan adı ve hosting seçimi; kısa ve markanızı taşıyan bir adres, şirketinize kayıtlı bir mülkiyet, otomatik yenileme ve ihtiyacınıza uygun, yedekli, hızlı bir sunucu demektir. Bu kararlar bir kez doğru verildiğinde yıllarca düşünmeniz gerekmez.

Web sitesi projelerimizde alan adı ve barındırma kurulumunu, DNS ve e-posta ayarlarını da üstleniyoruz; tüm hakların sizde kalacağı şekilde. Sıfırdan bir site düşünüyorsanız önce kurumsal web sitesi rehberimize göz atabilir, mevcut altyapınızı birlikte gözden geçirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.